Kene (Ixodoidea), eklem bacaklıların örümceğimsiler (Arachnida) sınıfından kan emici ve gözsüz bir dış parazittir. Keneözellikle göçmen kuşlarla hastalıkları yayıldıkları bilinmektedir. Kene, insan, koyun, köpek, kedi, deve gibi canlıların derilerine yapışarak kanlarını emer. “Asıl kene” olarak bilinir.
Kene, ayrı eşeylidir ve yumurta ile çoğalır. Dişi keneler yumurtalarını yaprak, çöp veya hayvan kılları arasına bırakır. Kenelerin gelişimlerinde metamorfoz vardır. Kene, yumurtalarından üç çift bacaklı larvalar çıkar. Bunlar bir pupa devresi geçirerek 8 bacaklı nimfalara (tam gelişmemiş yavrular) dönüşürler. Nimfalar da bir pupa safhası geçirdikten sonra ergin hale gelirler. Larva ve nimfalar genellikle kertenkeleler üzerinde, erginler ise insan, koyun, sığır, köpek gibi memeliler üzerinde parazit yaşarlar.
|
Kene, vücutları başla kaynaşmış bir göğüs ve torba biçimli dişi 11-12 mm’ye kadar şişer. Kenelerin erginlerinde dört çift bacak bulunur. Kenelerin bacaklarının uçlarında çengeller ve vantuzlar vardır. Deriye rahatça yapışarak hortumlarıyla kan emerler. Kene, iyice şiştikten sonra kendilerini yere atarak konaklarından uzaklaşır, ot veya ağaçlara tırmanırlar. Ön ayaklarının uçları dokunma ve koku alma için özelleşmiştir. Ormanlarda bulunduğu ağacın altından bir hayvan geçtiği takdirde üzerine düşüp derisine yapışır ve etine hortumunu sokarak kanını emer. İlk iki bacak çifti öne, son iki çifti geriye yönelmiştir. Bugün 889 kene türü bilinmektedir. Kenelerin hepsi zararlı, parazit ve kör değildir. Sığır ve köpek kene türleri gözlüdür. Keneler, insan ve ehil hayvanlarda parazit yaşayanlar çeşitli hastalık mikroplarını bulaştırdıklarından sağlık bakımından zararlıdır ve birçok bakteri de üretmektedir. |
| Kırım Kongo Kanamalı Ateşi Hastalığından Korunma ve kontrol | |||
|
|||
|
Piknik amaçlı olarak su kenarları ve otlak şeklindeki yerlerde bulunanlar |
|||
KENE ASLINDA HAYVANLARDA AŞI GÖREVİ GÖRÜYOR
Şu anda tüm dünyanın kene mücadelesi yaptığını, fakat milyon dolarlar harcanmasına rağmen kene popülasyonunun yok edilemediğini anlatan Vatansever, Zaten yok etmek de gerekmiyor, kontrol altında tutulması gerekiyor. Çünkü keneler bir anlamda aşı vazifesi görüyor. Konakladığı hayvana düşük dozda hastalık vererek hayvanın dayanıklılığını artırıyor. Keneyi tamamen yok ederseniz bölgeyi hastalıklara karşı duyarlı hale getirmiş olursunuz diye konuştu.
Vatansever, kenelerin hayvanlara verdiği zararları ise hayvanı zayıflatması, et ve süt verimi düşürmesi olarak sıraladı.
BİYOLOJİK SİLAH OLMASI İMKANSIZ
KKKA virüsü taşıyabilen kenelerin biyolojik silah olduğu yönündeki iddialara kesinlikle katılmadığını belirten Vatansever, KKKA hastalığının aslında hep olduğunu, fakat Türkiyede 2003 yılında tanımlanabildiğini söyledi.
Türkiyede 30′un üzerinde kene türü bulunduğunu, bunların da 800′den fazla hastalık barındırdığını anlatan Vatansever, KKKAnın öldürücü olması nedeniyle dikkati çektiğini kaydetti.
Kenenin birçok çeşidinin olduğunu ve dünyada yaşayan birçok kenenin başka ölümcül hastalıklar da taşıdığını kaydeden Vatansever, Dünyada keneden bulaşan hastalıklardan ölüm ortalaması yüzde 10-30 arasında değişiyor. Bizde ölüm oranı yüzde 5 civarında diye konuştu.
TÜRKİYEDE NERELERDE YAŞIYORLAR
Vatanseverin verdiği bilgiye göre, virüs taşıyabilen keneler Türkiyede Karadeniz iklimi ile step ikliminin kesiştiği bölgelerde bulunuyor. Bu tür keneler bodur meşelik alanları ve yaban hayvanların bulunduğu yerleri tercih ediyorlar.
Bu çerçevede bakıldığı zaman Türkiyede virüs taşıyabilen keneler için esas odak noktaları öncelikle Çorum, Amasya, Tokat, Yozgat, ikinci sırada da Çankırı, Gümüşhane, Siva, Kastamonu, Artvin ve Erzurum öne çıkıyor.
Vatansever, virüs taşıyabilen keneler açısından en risksiz bölgelerin Akdeniz ve Karadeniz kıyıları olduğunu belirtiyor.
|
KKKA VİRÜSÜ TAŞIYAN KENE Türkiyede 30′un üzerinde kene bulunuyor ve bunlar 800′ün üzerinde hastalık taşıyor. |
|
|
Artı 16-18 derece sıcaklıkta yaşam süresi 3 yıla kadar çıkıyor. BİYOLOJİK MÜCADELE YAPILABİLİR Mİ? Şu anda kene biyolojik mücadelenin yapılamayacağını, çünkü kenelerle biyolojik mücadelenin henüz kanıtlanmadığını kaydeden Vatansever, sığırcık, keklik gibi hayvanların keneleri yediği görüşlerinin kesinlik kazanmadığını, hatta bu tür hayvanların kene popülasyonunu azaltıcı mı, yoksa arttırıcı mı olduğunu kimsenin bilmediğini söyledi. KİŞİSEL KORUNMA ÖNLEMLERİ Vatansever, kırsal alanda yaşayan veya pikniğe çıkan insanlara şu tavsiyelerde bulundu: |
|

Akrep eklembacaklı bir canlıdır. Akrep zehirli ve tehlikeli bir böcektir. Akrep canlısının vücut yapısı diğer hayvanlardan daha farklıdır. Akrep dış etkenlere karşı oldukça dayanıklıdır. Akrebin derisi kitin adı verilen sert bir madde ile kapıdır bu madde akrebi dış etkenlerden korur. Akrep canlısında 4 çift ayak bulunur. Akrebin ön tarafında 1 çift kıskaç vardır. Akrep kıskaçları yardımı ile toprak kazar, yuva yapar, yakaladığı avını kavrayabilir. Akrep bölmeli bir vücuda sahiptir. Akrebin kuyruk adı verilen bölümü akrebin bedeni üzerine eğik biçimde durur. Akrebin kuyruk bölümünün sonunda zehir salgıladığı iğnesi vardır. Akrep canlısının ayaklarında algılama işine yarayan çok ufak kıllar bulunur. Akrep algılaması çok güçlüdür. Akrep en ufak av ve tehlikenin yerini algılayabilir. Akrep siyah, kırmızı, kızıl, sarımtırak, siyah renklerde olabilir. Akrep gece olunca avlanmaya çıkar. Akrep çok eski zamanlardan bu yana varlığını sürdüren bir canlıdır. Akrep gündüz taş ve kaya altında, otluklarda, odunlukta dinlenir. Doğal afetlerle yuvası bozulan akrep kendine güvenli yer arar. Akrep bu şekilde evlere ve iç alanlara gelir. Yağmurlar yağdığında etrafta daha sık akrep ve böcek görülebilir. Akrep her mevsim yaşayabilen bir canlıdır. Akrebin çölde yaşayan türleri daha zehirlidir. Zehri güçlü olan bir akrep bir insanı soktuğunda 7 saat içerisinde öldürebilir. Akrep 50 derece sıcaklığa dayanabildiği gibi, -30 derece soğukta da yaşayabilir. Bir akrep 3 hafta gibi bir süre buz kalıbında dondurulan akrep çıkartıldığında, hala yaşadığı görülmüştür.






